W niedzielę 26 lipca br. skumulowane nierynkowe redysponowanie OZE (renewable energy curtailment, polegające na przymusowym ograniczaniu produkcji energii z odnawialnych źródeł przez operatora systemu) od początku 2026 r. osiągnęło 1382 GWh. To więcej niż w całym 2025 r., kiedy zredukowano 1376 GWh energii z farm wiatrowych i instalacji fotowoltaicznych.
Powyższy wykres pokazuje w jakich godzinach skala curtailmentu jest najbardziej widoczna. Jej kształt wynika głównie z dynamicznego przyrostu mocy w instalacjach fotowoltaicznych, których produkcja osiąga szczytowe wartości w godzinach okołopołudniowych. Wtedy też ceny energii elektrycznej spadają osiągając czasem nawet ujemne wartości, co może być impulsem dla odbiorców energii do zwiększenia swojego zużycia.
- Ograniczanie produkcji energii z OZE jest ostatecznością i stosuje się je dopiero wtedy, gdy inne rozwiązania, takie jak eksport energii, ładowanie magazynów czy zachęcanie odbiorców do większego zużycia energii poprzez niższe ceny, okazują się niewystarczające. Dodatkowym czynnikiem jest praca elektrowni i elektrociepłowni konwencjonalnych (węglowych i gazowych), które w Polsce wciąż są dominującym źródłem wytwórczym energii. Nie można ich po prostu wyłączyć i ponownie uruchomić w dowolnym momencie. Proces ten jest długotrwały, dlatego część bloków konwencjonalnych musi pozostawać w pracy, aby zapewnić bezpieczeństwo systemu elektroenergetycznego. W efekcie to właśnie farmy wiatrowe i instalacje fotowoltaiczne są czasowo ograniczane.
- Rosnąca skala redysponowania OZE nie świadczy o tym, że odnawialnych źródeł energii jest za dużo. Wręcz przeciwnie, pokazuje, że transformacja energetyczna postępuje szybciej niż rozwój elastyczności systemu elektroenergetycznego. Potrzebujemy większych możliwości magazynowania energii, bardziej elastycznego zarządzania popytem, nowoczesnych sieci oraz rozwiązań zachęcających odbiorców do korzystania z energii wtedy, gdy jest jej najwięcej. Coraz większą rolę mogą odgrywać także gospodarstwa domowe korzystające z taryf dynamicznych, które zwiększają zużycie energii w okresach jej wysokiej produkcji.
- W kolejnych latach można spodziewać się dynamicznego przyrostu mocy magazynów energii elektrycznej. Wyniki rynku mocy wskazują, że w 2030 r. ich moc osiągalna wyniesie ponad 11 GW, co pozwoli na lepsze wykorzystanie nadwyżek produkcji OZE.
